فرزدق
لقب همام بن غالب بن صعصعة، شاعر مشهور. اصل اين لغت و فارسي آن بَرازدَه است و گفته اند اين کلمه عربي و برساخته از فرز و دق است ، زيرا آن آردي است که قطعه اي از آن مفروز شده است . به هرحال همام بن غالب بن صعصعةبن ناحيةبن عقال بن محمدبن سفيان بن مجاشعبن دارم تميمي ، مکني به ابوفراس و مشهور به فرزدق، مادر او ليلي بنت حابس است و پدر او را مناقبي مشهور و اوصافي پسنديده و مذکور است . از جمله داستان هم چشمي اوبا لحيم بن وثيل رياحي است که در سال مجاعه بر سر کشتن ناقه اتفاق افتاد. او صد شتر کشت و لحيم نتوانست با او برابري کند. و بنورياح بر لحيم خرده گرفتند که با اين کار عاري بر ايشان بسته است . فرزدق گور پدر خود را بسيار بزرگ ميداشت چندانکه هر کس بدان پناه ميبرد وي به ياري او برميخاست . فرزدق را در زبان عرب تاثيري بسزاست . معروف است که اگر شعر فرزدق نبود، ثلث لغت عرب از دست ميرفت و نيمي از روايات و اخبار نابود مي شد. او را به زهيربن ابي سلمي تشبيه کنند و اين دو از شعراي طبقه اول زبان عرب اند، زهير در جاهليت و فرزدق در دوره اسلام . او را با جرير و اخطل داستانهاست و شرح مباحثات و مهاجات آنها مشهورتر از آن است که گفته شود. او را در ميان قومش شرفي بود و خاطرش را عزيز ميداشتند. جد و پدرش از نيکان اشراف بودند. در شرح نهج البلاغه آمده است که فرزدق در نزد خلفا وامرا جز به حالت نشسته شعر نميخواند. بعضي اشعارش در «ديوان » او و نيز در کتب ادب به عنوان «مناقضات فرزدق با جرير» گرد آمده است . وفات او در سال 110 ه' .ق. / 728 م . در بصره اتفاق افتاد و تاريخ تولدش معلوم نيست . (از اعلام زرکلي ج 3 صص 1127-1128)
منبع سایت تبیان