جناس: وقتی که نويسنده يا شاعر دو لفظ را بياورد که در گفتار هم جنس و در معنی متفاوت باشند از صنعت جناس استفاده کرده است.

 انواع جناس

1)لفظی             

2)معنوی

انواع جناس لفظی:

1-جناس تام:دو لفظ متجانس در چهار چيز باهم اتحاد داشته باشند:

الف)نوع حروف   

ب)عددحروف    

ج)هيأت های پديد آورنده حرکت ها و سکون ها  

د)ترتيب حروف

جناس تاموقتی است که دو کلمه­ ی متجانس در لفظ يکی باشند اما در معنی مختلف؛ اما فرق معنايی دو کلمه از مضمون کلام فهميده می­شود.

اگر دو لفظ متجانس ازيک نوع باشند ،مثلاً هردو اسم، يا فعل ، يا حرف باشند به آن جناس « مماثل» می گويند.

مانند: يَومَ تَقُومُ السّاعةُ يُقسِمُ الْمُجرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيرَ سَاعَةٍ ( سوره روم ،55)

ترجمه: روزی که قيامت برپا شود ،بدکاران سوگند می خورند که جز ساعتی درنگ نکنند.

مقصود از « السّاعةُ  » نخست روز رستاخيز ، و مراد از « السّاعةُ   » مدتی از زمان است.

و مانند: صَليتُ الْمغربَ فى بلاد الْمغربِ

در زبان فارسی مانند :

بهرام که گور می گرفتی همه عمر                       

ديدی که چگونه گور بهرام گرفت

ومانند: ای خدا ای فضل توا حاجت روا               

باتو ياد هيچکس نبود روا  (مثنوی مولانا)